Rupert Sheldrake is een gerenommeerd wetenschapper, van oorsprong een bioloog, met voor sommige collega’s controversiële inzichten. Hij legt de nadruk op waarnemingen die in strijd zijn of lijken met de traditionele materialistische natuurwetenschappelijke aannames en modellen. Hij komt, bewust, maar sporadisch met alternatieve verklaringen en pleit vooral voor een open blik voor verrassende verschijnselen. Daarbij hekelt hij het verdoezelen van waarnemingen die in strijd zijn met heersende ‘dogmatische’ grondbeginselen. In een zeer toegankelijke podcast heeft hij dit samengevat bij het verschijnen van een boek waarin een tiental tegenstrijdigheden zijn samengevat.
Hierbij een kort overzicht van deze tien punten:
- De natuur is niet te begrijpen als een mechanisme. In een machine heeft elk element een duidelijke taak, waardoor het geheel faalt als een element faalt. De natuur moet vanwege het zelfherstellend vermogen worden opgevat als een organisme.
- De behoudswetten, met name die van materie en energie, zijn duidelijk ongeldig.
- Waarom zouden natuurwetten overal en altijd hetzelfde zijn? Met name de natuurconstanten zouden zeer goed kunnen variëren.
- Hoe kan er bewustzijn ontstaan als de materie als bouwsteen van de kosmos geen bewustzijn heeft?
- Is de natuur er zonder doel, of zijn sommige processen (soms) intentioneel?
- Kan het leven als beschreven door de biologie puur materieel zijn?
- Heeft het geheugen een materiele grondslag?
- Kan het denken volledig worden beschreven door de hersenen?
- Zijn alle psychische verschijnselen op te vatten als illusies, of moeten niet materiele verklaringen worden geaccepteerd?
- Zijn de mechanistische medicijnen het enige geneesmiddel dat echt werkt? Hoe om te gaan met het verschijnsel van de placebo?